Το νευρικό σύστημα των ψαριών *

Το νευρικό σύστημα των ψαριών *

Ο εγκέφαλος των ψαριών είναι λίγο αναπτυγμένος, και αρκετά «πρωτόγονος»· αντίθετα είναι αρκετά ανεπτυγμένοι οι οσφρητικοί κι οι οπτικοί τους λοβοί. Σημαντική τελειότητα και ανάπτυξη χαρακτηρίζουν την παρεγκεφαλίδα, που είναι ο συντονιστής των κινήσεων. Όμως αυτό το όργανο είναι περισσότερο αναπτυγμένο στα αποδημητικά ή νυκτικά ψάρια, απ’ ό,τι σ’ εκείνα με αντίθετα χαρακτηριστικά και συνήθειες. Τα ψάρια είναι ευαίσθητα στις οσμές και στις γεύσεις, τις οποίες μπορούν ν’ αντιληφθούν περισσότερο με τα θηλίδια που είναι διασκορπισμένα στο μπροστινό μέρος του σώματος, απ’ ότι με τις κοιλότητες της μύτης. Τα ψάρια δεν έχουν ένα αποτελεσματικό εξωτερικό αυτί αντιλαμβάνονται τις δονήσεις με το εσωτερικό αυτί που αποτελείται από δυο κοιλότητες που περιέχουν ορώδες υγρό, στο οποίο βρίσκονται μετέωρα ασβεστώδη σώματα (ωτόλιθοι), που καθορίζουν και την αίσθηση ισορροπίας του ψαριού. Απ’ τις παραπάνω κοιλότητες ξεκινούν τα δυο κανάλια της πλάγιας γραμμής, η οποία διατρέχει τα δύο πλευρά του σώματος του ψαριού κατά μήκος. Τα κανάλια αυτά βρίσκονται σε επικοινωνία με το εξωτερικό, μέσω κοντών, μικρότερων και δευτερευόντων καναλιών. Με αυτό το σύστημα το ψάρι αντιλαμβάνεται τις δονήσεις του νερού.

Στη γραμμή που παρατηρείται σχεδιασμένη στα πλάγια του ψαριού αντιστοιχούν αναρίθμητα μικρά κανάλια κάθετα στην επιφάνεια τού δέρματος, που συνδέονται κάτω απ’ τα λέπια με το πλαϊνό κανάλι. Το κεντρικό και τα δευτερεύοντα περιέχουν μια ειδική βλέννα. Στο κανάλι βρίσκονται τα λεγόμενα «κουμπιά» απ’ τα οποία ξεκινούν λεπτότατα τριχίδια. Ανάμεσα στα τριχίδια τρέχει το πλαϊνό νεύρο, παράλληλα με τη γραμμή που αντιλαμβανόμαστε απ’ το εξωτερικό. Μέσω των μικρών καναλιών οι δονήσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος περνούν στο πλαϊνό κανάλι και κατά συνέπεια εξαιτίας της δόνησης των τριχιδίων, στο πλαϊνό νεύρο κι απ’ αυτό στον παρεγκέφαλο.
Η πλαϊνή γραμμή ξεκινά απ’ το κρανίο των ψαριών μέσα από διάφορες διακλαδώσεις. Οι διακλαδώσεις στην επιφάνεια του κρανίου ενώνονται μετά στη βάση απ’ όπου ξεκινά η πλαϊνή γραμμή.
Είναι σημαντικό το γεγονός ότι ένα ψάρι, ακόμα και τυφλό, μπορεί να κινείται με μόλις λιγότερη άνεση στο στοιχείο του προσανατολιζόμενο στην εντέλεια, ενώ αν οι πλαϊνές γραμμές του έχουν διακοπεί ή χτυπηθεί, χάνει κάθε έλεγχο της κατεύθυνσης και της ισορροπίας.
Η οπτική ικανότητα των ψαριών είναι αρκετά μειωμένη σε σχέση με κείνη των ζώων τής ξηράς. Πράγματι, τα μάτια είναι δημιουργημένα με τρόπο ώστε οι εικόνες δεν δημιουργούνται στην ρητίνη αλλά πιο πίσω απ’ αυτήν. Έτσι, τα περιγράμματα των εικόνων δεν είναι τέλεια ορατά για τα ψάρια, ενώ μπορούν να αντιλαμβάνονται πολύ καλά τις κινήσεις των σωμάτων που παρατηρούν. Φαίνεται πως τα ψάρια μπορούν να αντιλαμβάνονται πολύ καλά τα χρώματα αλλά αυτή η ικανότητα δεν έχει ακόμα βεβαιωθεί. Συνεπώς, σύμφωνα με όσα λέει και ο συγγραφέας  Μπερτίν στη «συμπεριφορά των ψαριών», «η όραση ξεπερνιέται κατά πολύ απ’ τις αισθήσεις της όσφρησης, της γεύσης, καθώς και της αφής.

  • Παρουσίαση με θέμα: “Νευρικό Σύστημα των ψαριών”— Μεταγράφημα παρουσίασης:1 Νευρικό Σύστημα των ψαριών
    Αντίληψη Κίνηση Συμπεριφορά
  • 2 Αισθήσεις Όραση Όσφρηση Πλευρική γραμμή Ακοή Γεύση
    Αντίληψη μαγνητικών πεδίων Αντίληψη ηλεκτρικών πεδίων
  • 3 Δομή του εγκεφάλου- Νευρικό σύστημα
  • 4 Εγκέφαλος τελεόστεων
  • 5 Οργάνωση του εγκεφάλου (από εμπρός προς τα πίσω)
    Οργάνωση του εγκεφάλου (από εμπρός προς τα πίσω) Τελεγκέφαλος (Telencephalon, forebrain):Αντίληψη όσφρησης Συντονισμός της όσφρησης και διεργασιών σχετικά με την όσφρηση Αντίληψη οπτικών και μηχανικών πληροφοριών Διεγκέφαλος :επίφυση Αντίληψη του φωτός Ενδοκρινές σύστημα (υποθάλαμος)
  • 6 Οργάνωση του εγκεφάλου
    Μεσεγκέφαλος  (Mesencephalon mid-brain):Οπτικοί λοβοί (ραχιαία του μεσεγκεφάλου) Καταλήγουν τα οπτικά νεύρα Κεντρική επεξεργασία πληροφοριών Συντονισμός οπτικών ερεθισμάτων με άλλες αισθήσεις . Στέλνει μηνύματα στο μυϊκό σύστημα(π.χ. απομάκρυνση όταν πλησιάζει θηρευτής) Μετεγκέφαλος (Metencephalon, cerebellum) :συντονίζει: Αίσθηση ισορροπίας σε σχέση με τη κίνηση Αίσθηση ηλεκτρικών πεδίων σε σχέση με τη κίνηση
    7  Οργάνωση του εγκεφάλου Μυελεγκέφαλος (Myelencephalon,medulla obongata): Αντίληψη αισθήσεων από τα κρανιακά νεύρα (3 – 12) : Ακουστικά Αφήγεύση Πλευρική γραμμή Ηλεκτρικό πεδίο
  • 10 Χονδροκράνιο του Squalus sp. Κοιλιακή όψηΡαχιαία όψη
    11 Εξελικτική πορεία της ανάπτυξης του εγκεφάλου στα σπονδυλωτά
    13 ΟΡΑΣΗ
  • 14 ΦΩΣ ΚΑΙ ΝΕΡΟ
  • 16 Πως τα ψάρια βλέπουν μέσα στο νερό ;
  • 17 Το ψάρι τοξότης
  • 19 Αυτό το γνωρίζει φυσική  Πόσα ζώα άραγε γνώριζαν τους νόμους της φύσης πριν εμεις τους καταλάβουμε;
  • 20 Snell’s law
  • 21 98Σε γωνία μεγαλύτερη των 98 , η επιφάνεια του νερού λειτουργεί ως καθρέφτης
  • 25 Απόσταση παρατήρησης σε σχέση με το μέγεθος του ψαριού
  • 26 Οφθαλμός τελεόστεου
  • 27 Οφθαλμός ψαριού – συγκρινόμενο με το μάτι ενός θηλαστικού : κερατοειδής χιτώνας δεν λειτουργεί ως φακόςδείκτης διάθλασης ίδιος με του H2OΣχήμα περισσότερο σφαιρικόΔεν υπάρχουν βλέφαραοι οφθαλμοί δεν ξηραίνονταιδεν υπάρχει έλεγχος του εισερχόμενου φωτός (διάφραγμα)Δεν υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης εστιακής απόστασηςμετακινείται όλος ο φακός εμπρός-πίσωέχει μικρή εστιακή απόσταση
  • 28 Αμφιβλιστροειδής χιτώνας του zebrafish
  • 31 Φωτοευαίσθητες χρωστικές Θαλασσινά είδηροδοψίνες Είδη των εσωτερικών υδάτων πορφυροψίνες Ανάδρομα είδη ροδοψίνες &  πορφυροψίνες
  • 32 Τετράφθαλμο ψάρι(Anableps)
  • 37 Όσφρηση Η διάχυση οσμών είναι σχετικά αργή στο νερό 1×105 υποδοχείς ανά mm2
  • 39 Οσφρητικό επιθήλιο
  • 40 Σύστημα ακοής – πλευρικής γραμμής Αντίληψη ήχων, δονήσεων και κινήσεων του νερού Εξυπηρετεί την κατεύθυνση και την ισορροπία Όργανα :Έσω ους δεν υπάρχουν: επικοινωνία με το εξωτερικό περιβάλλον, Μέσο ους ,Τυμπανικός υμένας Σύστημα πλευρικής γραμμής
  • 41 Πλευρική γραμμή Αντίληψη της κίνησης του νερού Νευρομαστοί Δονήσεων χαμηλής συχνότητας Αντίληψη σταθερών αντικειμένων και Άλλων οργανισμών Νευρομαστοί Λειτουργικές αισθητήριες δομές Μεμονωμένες ή ως μέρος του συστήματος της πλευρικής γραμμής
  • 43 Νευρομαστός κύπελο νερό Επιδερμίδα Αισθητήρια κύτταρα Σώμα Μείωση του ρυθμού παλμών Αύξηση του ρυθμού παλμών Επιδερμίδα Αισθητήρια κύτταρα Σώμα Μετάδοση ερεθίσματος
  • 45 Πλευρική γραμμή κύπελο Πόροι πλευρικής γραμμής επιδερμίδα Κανάλι πλευρικής γραμμής Υποεπιδερμικοί ιστοί ενδολύμφη
  • 46 Μεταφορά νευρικού ερεθίσματος στον εγκέφαλο Πλευρική γραμμή δονήσεις Μεταφορά νευρικού ερεθίσματος στον εγκέφαλο
  • 47 Πλευρική γραμμή – χαρακτηριστικά Συχνά είναι καλά ανεπτυγμένη στη περιοχή της κεφαλής Το σύστημα δεν είναι καλά ανεπτυγμένο στους κυκλόστομους  (μόνο νευρομαστοί) Συχνά δεν είναι ανεπτυγμένη σε μη δραστήρια είδη Πολύ καλά ανεπτυγμένη σε τυφλά σπηλαιόβια είδη Λειτουργεί ως ένα μικρό σύστημα sonar
  • 48 Μορφές πλευρικής γραμμής στους τελεόστεους
  • 49 Ελασμοβράγχιος πλευρική γραμμή
  • 51 Ακουστικό σύστημα τελεόστεου
  • 52 Ανθρώπινο σύστημα ακοής οστάρια (3 οστά)1. Σφύρα (maleus)2. Ακμων (incus)3. Αναβολέας (stapes)
  • 53 Εσω ους οστεϊχθύοςneuromasts(astericscus)(lapillus)(sagitta)
  • 55 Ενδολεμφικό σύστημα τελεόστεου
  • 59 Διαδικασία ακοής : Ο ήχος ταξιδεύει ταχύτερα στο νερό ( 4.8 x ) Οι ήχοι προκαλούν ταλαντώσεις στο σώμα των ψαριών Αισθητήρια δομή του ωτόςωτόλιθος Αισθητήριες βλεφαρίδες
  • 60 Διαδικασία της αντίληψης των ήχων Αδράνεια των ωτόλιθων σε σχέση με τις δονήσεις του υπόλοιπου σώματος του ψαριού Αισθητήριες βλεφαρίδες αντιλαμβάνονται τους παλμούς Νευρικές ίνες μεταφέρουν το ερέθισμα στις αισθητικές περιοχές του εγκεφάλου
  • 61 Διαδικασία της αντίληψης των ήχων ορισμένοι ήχοι προκαλούν την ανεπαρκή δόνηση όπως: αδύνατοι ήχοι υψηλή συχνότητα απόμακροι ήχοι Εξαρτήματα ενισχυτικά της ακοής: Νηκτική κύστη κοντά στο έσω ους Προεκβολή της νηκτικής κύστης (clupeids, mormyrids)Συσκευή του Weber — οστάρια (ostariophysans)
  • 62 Δομές στο έσω ους Γναθοστόματα3 ημικυκλικοί σωλήνες –αγωγοί γεμάτοι με υγρό, αισθητήρια τριχοφόρα κύτταρα 3 κύστεις-γεμάτες με υγρό-αισθητήρια κύτταρα3 σάκοι που περιέχουν ωτόλιθους Ωτόλιθοι –ασβεστολιθικής προέλευσης δομές έχουν πυκνότητα 3x αυτής του σώματος του ψαριού1 στους Myxini2 στους Cephalaspidomorphi
  • 63 Εσω ους Ημικυκλικοί σωλήνες ampullae lagena ωτόλιθος utriculus sacculusωτόλιθος (sagitta)ωτόλιθος
  • 64 Λειτουργία των συστατικών του έσω ωτός: Ημικυκλικοί σωλήνες και φύσιγγες–αντίληψη της επιτάχυνσης σε 3Dutriculus & otolithβαρύτητα και κατεύθυνσηsacculus/sagitta & lagena/otolithακοή
  • 65 Συσκευή Weber
  • 66 Γευστικοί κάλυκες
  • 67 Γεωτακτισμός (MAGNETOTAXIS)
  • 68 Γήινα Μαγνητικά Πεδία
  • 69 Ηλεκτροϋποδοχείς
  • 70 Ηλεκτροϋποδοχείς Αντίληψη ασθενών ηλεκτρικών πεδίων
    Υπάρχουν σε όλες τις ταξινομικές ομάδες με εξαίρεση τους τελεόστεους Εξαιρέσεις:  τελεόστεοι με ηλεκτροϋποδοχείςmormyrids — elephantfishesGymnotiformes — electric knifefishes, eel 650VMalapteruidae — electric catfishes (450 V)
  • 71 Δομή ηλεκτροϋποδοχέων : Αισθητήρια σε κοιλότητες στους τελεόστεους (9 σε βάθος 0.3 mm )Φύσιγγες του Lorenzini στους θαλάσσιους ελασμοβράγχιους (5-160 mm σε μήκος) Μαγνητικοί κρύσταλλοι στους τόνους κοιλότητα Αισθητήρια κύτταραgel Νευρική ίνα
  • 72 Λειτουργία ηλεκτροϋποδοχέων Αντίληψη γήινων μαγνητικών πεδίων Αντίληψη σημάτων που προκαλούνται από μυς Αντίληψη σημάτων που προκαλούνται από άτομα του ίδιου είδους Ηλεκτρικά όργανα –παραγωγή ηλεκτρικών πεδίων Ασθενή — συνήθως Ισχυρά — από ηλεκτροφόρα ψάρια όπως :Ηλεκτροφόρα γατόψαρα, ηλεκτροφόρα χέλια, μουδιάστρες
  • 73 Ηλεκτρικό πεδίοαντικείμενο-10 mVψάρι+10 mV
  • 74 Μουδιάστρα
  • 76 Ηλεκτροϋποδοχείς  ηλεκτροϋποδεκτικά είδη (electroreceptive fishes) αντιλαμβάνονται ηλεκτρικά πεδία (παθητικά)καρχαρίες, paddlefishes, οξύρυγχοικυκλόστομοι, πνευμονόψαρα & γατόψαραορισμένες ράγιεςη λεκτροπαραγωγά είδηπαράγουν ηλεκτρικά πεδία (ενεργητικά)ισχυρά ηλεκτροπαραγωγά είδη (strongly electric fishes)stun prey (etc.)  (600) Vθέση & επικοινωνία (‘επαφή’)ασθενή ηλεκτροπαραγωγά είδη (weakly electric fishes)
  • 77 Ηλεκτροϋποδοχείς ηλεκτροϋποδεκτικά είδη (electroreceptive fishes) Αντιλαμβάνονται ηλεκτρικά πεδία (παθητικά)καρχαρίεςpaddlefishesοξύρυγχοιγατόψαρακυκλόστομοιπνευμονόψαρα
  • 78 Καρχαρίας
    83 οξύρυγχος
  • 84 γατόψαρο
  • 85 κυκλόστομος
  • 86 Πνευμονόψαρο
  • 87 Ηλεκτροφόρο χέλι
  • 89 Ηλεκτροφόρο γατόψαρο
  • 90 striped eel (stinging) catfish
  • 91 glass catfish
  • 92 Gymnotiformes — electric eel Malapteridae — electric catfish
    Mormyridae — elephantfishesGymnotiformes — knifefish
  • 93 Ισχυρά Ασθενή electric eel electric catfishes electric rays stargazers
    elephantfishesknifefishesskates
  • 94 Ισχυρά ηλεκτρικά όργανα
    Ασθενή ηλεκτρικά όργαναουρά
  • 95 Αναπαραγωγή και γαμήλια τελετή
    ♂ φαίνεται να υπερασπίζονται τις φωλιές και τους χώρους αναπαραγωγής♂ διακρίνουν άλλα ♂ και άλλα είδηκαλούν διερχόμενα ♀♂ συνήθως παράγουν 10 ανα secστην αναπαραγωγή παρουσιάζουν διαφορετικό πρότυπο100 φορές ανά secπερισσότερες από 10 φορές ανα minδεν λειτουργούν στην ξηρά περίοδοδεν λειτουργούν όταν απουσιάζει το ♀ορισμένα είδη παράγουν ήχους αντί για ηλεκτρικά πεδία.

    Σχετικό 

By |2021-09-23T10:57:38+03:00Μάρτιος 28th, 2020|Γενικά, Πληρ. Ψαριών|0 Comments

About the Author:

Leave A Comment